Timmelsjoch Hochalpenstraße: een spectaculaire bergpas tussen Oostenrijk en Italië

Een dagje rustig aan in het Ötztal?
Wie hou ik hier voor de gek ;)

Met strakblauwe lucht boven de toppen van een bergpas die pas drie dagen open was, werd het doel al snel de Timmelsjoch, de hoogste grensovergang van Oostenrijk.

Deze iconische route tussen Tirol en Zuid-Tirol zat al jaren ergens in mijn hoofd, samen met een vage jeugdherinnering aan een vakantie in Längenfeld. Meer dan zestig haarspeldbochten, tol vanaf Hochgurgl en uitzichten tot ver in Italië maakten het een rit die je gewoon móét rijden.

Vandaag, het is 24 mei en eigenlijk hè, eigenlijk was het plan om 'the day after' een behoorlijk intensieve reisdag niet al te veel te doen. Maar ja, plannen en ik, dat gaat niet altijd samen. Het liep dus anders. Uiteraard ;)

Gisteravond stond ik nog even met mijn buurman te kletsen. Hij zei dat vandaag waarschijnlijk de mooiste dag zou worden qua weer. Dat werd ter kennisgeving aangenomen en ik dacht: prima, maar eerst slapen want moe.

Een spontane keuze met perfecte timing

Rond half acht werd ik wakker in een miniwereldje van mist. Je kent het wel, zo’n ochtend waarop je denkt: en nu?

De hangbrug in Längenfeld leek een strak plan. Mooie wandeling erbij, beetje de boel verkennen.
Tot ik even verder ging kijken op de website van de Timmelsjoch, díe bergpas stond namelijk hoog op mijn ‘to do-lijst’. Iets met een soort van 'trip down memory lane'. Maar dáár zag ik op de webcam mooie blauwe luchten én de weersvooruitzichten waren voor vandaag écht het beste.

Je raadt het al, het werd de Timmelsjoch en geen hangbrug.

Des te mooier was het dat de Timmelsjoch dit jaar recordvroeg open ging na de wintersluiting, pas drie dagen vóór mijn bezoek.

Terug naar het Ötztal – 50 jaar later

Zo'n pakweg 50 jaar geleden was ik hier met mijn ouders. Veel concrete herinneringen heb ik niet meer, behalve een lang, smal dal en veel sneeuw. Ook herinner ik me dat we ooit over de Timmelsjoch naar Italië reden, maar dezelfde weg niet meer terug konden omdat de pas was dicht gesneeuwd.

Rustig rijden? Of gewoon genieten?

Met goede moed stapte ik in de auto, reed ‘mijn’ berg af en sloeg twee keer linksaf richting het begin van het Ötztal en reed ik opnieuw het dal in richting Hochgurgl. Mijn snelheid lag nét iets onder het gemiddelde. Niet vanwege mijn stuurkunsten, het betere schakelwerk of de haarspeldbochten maar omdat ik ook iets van de omgeving wilde zien. Af en toe even anderen laten passeren was nodig ...

Na zo’n 30 kilometer dook het plaatsnaambord van Längenfeld op. Dé jeugdherinnering uit Tirol. Dus stoppen. Foto maken. En verder … niets. Geen flits van herkenning. Geen déjà vu. Niets. Ook niet gek na 50 jaar ;)

Wat ik daar wél zag? Meikevers. Heel veel meikevers. En bergen met verse sneeuw op de toppen en een indrukwekkend berglandschap dat steeds dichterbij kwam.

De klim over de Timmelsjoch Hochalpenstraße

Net na de middag arriveerde ik bij de Mautstelle. Bij de tolpoort begint de officiële Timmelsjoch Hochalpenstraße. De tol is stevig, maar de ervaring meer dan waard. De weg slingert omhoog via tientallen haarspeldbochten en biedt onderweg steeds nieuwe panorama’s over het Ötztal en later richting Zuid-Tirol. Motorrijders, wielrenners en autoliefhebbers weten deze route al jaren te vinden.

Wanneer de Timmelsjoch verandert in een openlucht-autoshow

Wat me opviel? Ik geef helemaal niets om auto's, maar ik heb nog nooit zoveel geld op wielen voorbij zien komen. Ferrari, Porsche, noem het en het reed daar. Ronkende motoren, loeiende uitlaten. Bochtenvreters pur sang. 

En alsof dat nog niet genoeg was: boven bij de tol val ik met mijn neus in de boter en stond een rij klassieke sportwagens geparkeerd, vooral AC Cobra’s. Een snelle zoektocht op Google leverde niets op van een toertocht of een treffen, maar dit was even spontaan anders genieten.

De Timmelsjoch Hochalpenstraße: pure bergbeleving

Tsja, en dan begint het 'echte' werk.

De weg slingert omhoog, bocht na bocht, met uitzichten die je eigenlijk bij iedere haarspeldbocht doen stoppen. Maar als je dat doet, kom je nooit boven.

Na een klein uurtje kan ik parkeren bij het Rasthaus Timmelsjoch. Hier, op ruim 2.500 meter hoogte, is het rond het vriespunt. De wind is ijzig. Maar een slimme meid is goed voorbereid ;)

Afdalen naar Italië – Bella Italia lonkt

Aan de Italiaanse kant ontvouwt zich een spectaculair uitzicht over het dal en de slingerende weg. Hier zie je pas echt hoe indrukwekkend het tracé van de Timmelsjoch is.

En ja, wie goed oplet, herkent deze locatie misschien van mijn nieuwjaarskaart ;)

Een kleine tien kilometer Italië in begon de twijfel: doorrijden naar Moos in Passeier voor een vroeg diner? Of omdraaien en op het gemakje terug?

Ik draaide om. En filmde de route vanaf dat punt aan de Italiaanse kant tot aan het tolpunt in Oostenrijk.

Wil je 20 minuten van de omgeving en mijn stuurmansvrouws-kunsten genieten? Kijk dan even mee ...

Timmelsjoch Hochalpenstraße: praktische achtergrondinformatie

De Timmelsjoch, in het Italiaans Passo del Rombo, is een 2.509 meter hoge bergpas die Oostenrijk en Italië met elkaar verbindt. Vanuit Sölden in het Ötztal rijd je via Hochgurgl omhoog, terwijl aan de Italiaanse zijde de route uitkomt in St. Leonhard in Passeier in Zuid-Tirol. De weg is voornamelijk geopend van half juni tot half oktober, afhankelijk van sneeuwval. ’s Nachts rijden is verboden en vrachtverkeer kan er niet komen, waardoor de pas ideaal is voor toeristen, fietsers en motorrijders.

Timmelsjoch Experience: 6 bijzondere stations

Langs de Hochalpenstraße liggen zes architectonisch opvallende informatiepunten. Samen vormen ze de Timmelsjoch Experience. Elk station combineert uitzicht met achtergrondinformatie over natuur, cultuur en geschiedenis.

De zes stations zijn:

• Granaat – informatie over watervallen en geologie
• Steg – uitleg over gletsjers en landschapsvorming
• Smokkelaars – over de eeuwenoude smokkelroutes
• Passmuseum – geschiedenis van de pas en de bouw van de weg
• Telescoop – uitzichtpunt met uitleg over het bergmassief
• Timmel_Transit – achtergrond over verkeer en verbinding tussen Noord- en Zuid-Tirol

Alle stations zijn vrij toegankelijk en vormen samen een openluchtmuseum in hoogalpien landschap.

Museum en motorbeleving

Op de top bevindt zich het Passmuseum, ontworpen door de Zuid-Tiroolse architect Werner Tscholl. Het moderne gebouw gaat op in het berglandschap en vertelt het verhaal van de aanleg en ontwikkeling van de pas.

Aan Oostenrijkse zijde, bij het Top Mountain Crosspoint in Hochgurgl, bevindt zich bovendien een van de hoogste motorfietsmusea van Europa. Hier worden honderden historische motoren tentoongesteld.

De Timmelsjoch is niet alleen populair bij automobilisten en motorrijders, maar ook bij wielrenners die de uitdaging van de 60+ haarspeldbochten en stijgingspercentages tot 13% niet willen missen. Het natuurpark Gruppo di Tessa aan Italiaanse zijde biedt wandel- en mountainbikemogelijkheden, gecombineerd met panoramarestaurants en berghutten voor een verfrissende stop.

Geschiedenis in vogelvlucht

De pas wordt al in 1241 vermeld als “Thymels”. Oorspronkelijk was het een steil pad voor pakezels en handelaren. Koopmansfamilies uit Augsburg maakten al vroeg gebruik van deze route.

In 1919, na het Verdrag van Saint-Germain, kwam de grens tussen Oostenrijk en Italië over de pas te lopen.

De moderne weg werd grotendeels aangelegd tussen 1955 en 1959. De volledige openstelling voor verkeer volgde in 1968. Sindsdien is de Timmelsjoch uitgegroeid tot een populaire toeristische bergpas.

Ook sportief heeft de pas naam gemaakt: wielerwedstrijden zoals de Ötztal-fietsmarathon en zelfs de Giro d'Italia deden de Timmelsjoch aan.

Natuur en omgeving

Aan Italiaanse zijde ligt een groot deel van de route in het natuurpark Gruppo di Tessa. Wandelaars en mountainbikers vinden hier talloze mogelijkheden in hoogalpien terrein.

De pas scheidt de Ötztaler Alpen van de Stubaier Alpen en ligt tussen bergtoppen als de Jochköpfl en de Wurmkogl.

Feiten en kenmerken van de Timmelsjoch

• Hoogte: 2.509 meter
• Type weg: Timmelsjoch Hochalpenstraße
• Verbinding: Ötztal – Passeiertal
• Opening: meestal half juni tot half oktober
• Openingstijden: overdag toegankelijk; ’s nachts gesloten
• Haarspeldbochten: meer dan 60 bochten, max. stijgingspercentage ca. 13%
• Beperkingen: verboden voor zwaar vrachtverkeer; aan Zuid-Tiroolse zijde gelden extra beperkingen voor grotere voertuigen
• Openbaar vervoer: seizoensgebonden busverbinding aan Italiaanse zijde
• Bijzonderheid: hoogstgelegen grensovergang van Oostenrijk

Tot slot

De Timmelsjoch is een onvergetelijke bergbelevenis. Minder belangrijk voor doorgaand verkeer dan de Brennerpas of Reschenpas, maar qua uitzichten en ervaring absoluut topklasse.

En toch, terug op 'mijn' berg blijft er één vraag hangen: hoe zijn we hier vroeger ooit in Längenfeld terechtgekomen? Hoe wisten 'ons pap & mam' dat het hier zo waanzinnig mooi is?
Sommige wegen brengen je niet alleen over een berg, maar ook terug in de tijd ...